Vakaxa mời các bạn cùng đi tìm hiểu tiền ảo Bitcoin (BTC) là gì, Satoshi và ví BTC là gì, các mốc halving, ưu và nhược điểm của tiền điện tử BTC, cách chuyển đổi BTC ra VNĐ, có nên đầu tư hay không?

Xem thêm: Blockchain là gì? Những kiến thức cơ bản về Blockchain

Vậy tiền ảo Bitcoin là gì?

Bitcoin (ký hiệu: BTC, XBT, BitcoinSign.svg) là một loại tiền mã hóa (tiền điện tử hay tiền ảo), được phát minh bởi Satoshi Nakamoto dưới dạng phần mềm mã nguồn mở từ năm 2009. Bitcoin có thể được trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà không cần thông qua một tổ chức tài chính trung gian nào.

Bitcoin có cách hoạt động khác hẳn so với các loại tiền tệ điển hình: không có một ngân hàng trung ương nào quản lý nó và hệ thống hoạt động dựa trên một giao thức mạng ngang hàng trên Internet. Sự cung ứng Bitcoin là tự động, hạn chế, được phân chia theo lịch trình định sẵn dựa trên các thuật toán. Bitcoin được cấp tới các máy tính “đào” Bitcoin để trả công cho việc xác minh giao dịch Bitcoin và ghi chúng vào cuốn sổ cái được phân tán trong mạng ngang hàng, thông qua công nghệ Blockchain. Cuốn sổ cái này sử dụng Bitcoin là đơn vị kế toán. Mỗi bitcoin có thể được chia nhỏ tới 100 triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshi.

Tiền ảo Bitcoin là gì

Phí giao dịch có thể áp dụng cho giao dịch mới tùy thuộc vào nguồn tài nguyên của mạng. Ngoài phí giao dịch, các thợ đào còn được trả công cho việc tạo ra các khối (block) chứa nhật ký giao dịch. Cứ mỗi 10 phút, một khối mới được tạo ra kèm theo một lượng Bitcoin được cấp phát. Số bitcoin được cấp cho mỗi khối phụ thuộc vào thời gian hoạt động của mạng lưới. Vào tháng 7 năm 2016, 12,5 bitcoin được cấp phát cho mỗi khối mới. Tốc độ lạm phát sẽ giảm một nửa còn 6,25 bitcoin vào khoảng tháng 5 năm 2020 và tiếp tục giảm một nửa sau mỗi chu kỳ 4 năm cho tới khi có tổng cộng 21 triệu Bitcoin được phát hành vào năm 2140. Ngoài việc đào Bitcoin, người dùng có thể có Bitcoin bằng cách trao đổi lấy Bitcoin khi bán tiền tệ, hàng hoá, hoặc dịch vụ khác.

Bitcoin là loại tiền mã hoá điển hình nhất, ra đời đầu tiên, và được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử. Các doanh nghiệp có xu hướng muốn thanh toán bằng Bitcoin để giảm thiểu chi phí. Đến tháng 7 năm 2018, lượng tiền cơ sở của Bitcoin được định giá hơn 109 tỷ đô la Mỹ – là loại tiền mã hóa có giá trị thị trường lớn nhất. Những biến động lớn trong giá trị của mỗi bitcoin đã tạo nên những lời chỉ trích về tính phù hợp kinh tế của Bitcoin như là một loại tiền tệ.

Lưu ý rằng, thuật ngữ Bitcoin được viết hoa khi nhắc tới như một giao thức, phần mềm, hoặc cộng đồng và được viết thường khi được nhắc tới như một đơn vị tiền tệ.

Lịch sử ra đời của tiền điện tử Bitcoin

  • Bitcoin bắt đầu được Satoshi thiết kế từ 2007 khi ông tin rằng có thể thiết kế được một hệ thống giao dịch mà các thành viên không cần tin tưởng nhau. Tên miền bitcoin.org được đăng ký vào ngày 18 tháng 8 năm 2008.
  • Bitcoin lần đầu được nhắc đến vào ngày 31 tháng 10 năm 2008 trong bản cáo bạch về giao thức thanh toán ngang hàng của nhân vật ẩn danh Satoshi Nakamoto. Nó bắt đầu được đưa vào sử dụng từ ngày 3 tháng 1 năm 2009 với khối Bitcoin khởi thủy được ra đời (genesis block). Đoạn văn sau được nhúng trong nội dung của khối khởi thủy:
  • The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks – Trích dẫn tới một bài báo của tờ Times of London chỉ ra rằng chính phủ Anh đã thất bại trong việc kích thích nền kinh tế và chuẩn bị phải đưa ra gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng, gây ra bởi hệ thống ngân hàng dự trữ một phần.
  • Giao dịch Bitcoin đầu tiên được thực hiện khi Satoshi Nakamoto gửi 10 bitcoin cho nhà mật mã học Hal Finney vào ngày 12 tháng 1 năm 2009, ngay khi phần mềm Bitcoin được phát hành lần đầu.
  • Ngày 5 tháng 10 năm 2009, lần đầu tiên giá trị của Bitcoin được ấn định trên sàn giao dịch, khởi điểm ở mức 1 đô la Mỹ tương đương 1.309,03 bitcoin (hoặc 1 bitcoin = 0,00076 USD). Giá trị này được tính bởi chi phí tiền điện của một máy tính hao tốn khi đào ra Bitcoin.
  • Cộng đồng phát triển Bitcoin dần dần mất hoàn toàn liên lạc với Satoshi từ giữa năm 2010, sau khi ông đưa cho Gavin Andresen khóa báo động khi mạng lưới Bitcoin bị tấn công. Khóa này có thể dùng để báo động tới toàn mạng lưới ngừng lưu lại giao dịch. Khóa báo động này sau đó được hủy bỏ để tăng tính phân tán của hệ thống Bitcoin. Cho tới nay, danh tính chính xác của Satoshi Nakamoto vẫn còn là ẩn số.
  • Ngày 22 tháng 10 năm 2010, lần đầu tiên Bitcoin được sử dụng để mua hàng hóa – 2 bánh pizza với giá 10000 bitcoin, tương đương 25 đô la Mỹ tại thời điểm đó.
  • Trong vòng 5 ngày từ ngày 12 tháng 7 năm 2010, giá của Bitcoin tăng lên 10 lần từ 0,008 đô la Mỹ lên 0,08 đô la Mỹ.
  • Trong năm 2011, giá trị của đồng Bitcoin tăng từ 0,30 đô la Mỹ lên 32 đô la Mỹ, trước khi giảm xuống còn 2 đô la Mỹ.

giá trị của đồng tiền ảo Bitcoin tăng

  • Bitcoin bắt đầu thu hút dư luận từ năm 2012, khi có rất nhiều bài báo nhắc đến nó. Năm 2013, một số dịch vụ lớn như OKCupid, Baidu, Reddit, Humble Bundle, Foodler và Gyft bắt đầu sử dụng nó. Tại Canada đã có máy ATM mua bán Bitcoin đầu tiên trên thế giới.
  • Tháng 7 năm 2013, Thái Lan là nước đầu tiên ban hành lệnh cấm Bitcoin, sau khi công ty Bitcoin Thailand trình bày ý tưởng kinh doanh Bitcoin của họ tới Ngân hàng Trung ương Thái Lan. Tuy nhiên, vào tháng 2 năm 2014, Bộ Tài chính Thái Lan tuyên bố Ngân hàng Trung ương Thái Lan không có thẩm quyền đối với Bitcoin và đã cho phép công ty Bitcoin Thailand đăng ký kinh doanh ngay sau đó.
  • Tháng 12 năm 2013, tại Việt Nam, đại lý mua, bán Bitcoin đầu tiên ra đời với tên gọi là Bitcoin Vietnam cho phép mua hoặc bán bitcoin dễ dàng sau khi thực hiện thủ tục xác minh danh tính. Bitcoin Vietnam giao dịch trực tiếp với các đối tác tại Singapore, Mỹ, Israel để cân bằng kho Bitcoin và VNĐ của mình. Sau đó, việc cân bằng này được thực hiện qua sàn giao dịch VBTC.
  • Tháng 1 năm 2014, Dịch vụ bảo hiểm đầu tiên sử dụng Bitcoin được ra mắt, ngay sau đó Overstock tuyên bố họ là nhà phát hành bán lẻ đầu tiên chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin tại Mỹ. Một tháng sau, chính phủ Anh đưa ra dự thảo về việc sẽ tính thuế với giao dịch Bitcoin.
  • Ngày 27 tháng 2 năm 2014, Ngân hàng Nhà nước khuyến cáo về việc sử dụng Bitcoin trong “Thông cáo báo chí về Bitcoin và các loại tiền ảo khác”, có đoạn như sau: “Về việc sử dụng bitcoin như là một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau: Theo các quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Do vậy, việc sử dụng bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ”.
  • Ngày 28 tháng 2 năm 2014, sàn giao dịch Bitcoin Mt.Gox đã nộp đơn phá sản tại Nhật Bản do để mất 750.000 bitcoin của khách hàng và 100.000 Bitcoin của chính Mt.Gox tương đương 473 triệu đô la Mỹ. Vụ việc đã làm giảm uy tín của loại đồng tiền ảo này, khiến giá Bitcoin giảm từ đỉnh điểm 1.242 đô la Mỹ xuống còn mức thấp nhất là 152 đô la Mỹ.
  • Tháng 6 năm 2014, Cục Điều Tra Liên Bang FBI thông báo về việc thu hồi 29.000 bitcoin sau chiến dịch truy quét thị trường web chìm Silk Road. Việc này đã xoa dịu hình ảnh một đồng tiền chuyên dùng bởi các tổ chức tội phạm trước kia của Bitcoin. Ngay sau đó 1 tháng, Sở Tài chính New York dự định đưa Bitcoin vào diện những đồng tiền được pháp luật bảo hộ với BitLicense.
  • Tháng 7 năm 2014, tại Việt Nam, sàn giao dịch Bitcoin trực tuyến đầu tiên ra đời với tên gọi là VBTC, vận hành bởi đội ngũ Bitcoin Vietnam hợp tác cùng công ty Blinktrade tại New York, Mỹ. VBTC là một sàn giao dịch tập trung. VBTC hoạt động theo chuẩn của các sàn giao dịch lớn trên thế giới, bao gồm các API mở theo giao thức FIX của Nasdaq, cho phép robot giao dịch tần suất cao hoạt động để tạo lập thị trường.
  • Tháng 1 năm 2015, Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) trở thành nhà đầu tư chính cho khoản đầu tư 75 triệu đô la Mỹ cho Coinbase. NYSE nhắm tới việc khai thác một loại tài sản mới mang tính minh bạch, an toàn và tin tưởng cho Bitcoin.
  • Tháng 6 năm 2015, tại Việt Nam, công ty Bitcoin Vietnam mở ra dịch vụ kiều hối sử dụng Bitcoin với tên gọi Cash2VN. Dịch vụ này được xây dựng dựa trên nền tảng sàn giao dịch VBTC cung cấp thanh khoản khi cần bán Bitcoin. Người dùng mất chỉ từ 2 đô la Mỹ để gửi tiền từ bất kỳ mọi nơi trên thế giới về Việt Nam.
  • Tháng 8 năm 2015, Barclays trở thành ngân hàng lớn đầu tiên tại Anh Quốc chấp nhận Bitcoin, khởi đầu bằng cách cho phép người dùng đóng góp từ thiện bằng cách sử dụng đồng tiền này. Cũng trong thời gian này, thủ tướng Vương quốc Anh David Cameroon đã mang theo đại diện công ty Blockchain tới Việt Nam để tổ chức hội nghị bàn tròn FinTech tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE).
  • Tháng 10 năm 2015, tại Việt Nam, dịch vụ mua bán tiền ảo SanTienAo bắt đầu mua bán Bitcoin. Tiền thân của SanTienAo là dịch vụ mua bán các loại tiền ảo gắn với đô la Mỹ như WMZ, LR, PM, BTC-e. SanTienAo sử dụng kho BTC-e của mình để chuyển đổi trực tiếp ra Bitcoin khi có lệnh mua và ngược lại.
  • Tháng 11 năm 2015, ký hiệu Bitcoin (BitcoinSign.svg) đã được chính thức đưa vào bộ mã Unicode tại vị trí U+20BF trong bảng mã này.
  • Tháng 3 năm 2016, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, đứng đầu là ngoại trưởng John Kerry, đã dẫn một đoàn đại biểu tới các nước ASEAN trong đó có Việt Nam để thảo luận về phát triển Fintech và đặc biệt là về công nghệ Blockchain.
  • Ngày 5 tháng 6 năm 2016, chiếc máy Bitcoin ATM đầu tiên tại Việt Nam bắt đầu được đưa vào thử nghiệm tại cửa hàng pizza Italiani’s tại địa chỉ 290 Lý Tự Trọng, Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh – đối diện Starbucks vòng xoay Phù Đổng. Chiếc máy này được sản xuất bởi BitAccess, điều hành bởi Bitcoin Vietnam và Bspend và được kết nối trực tiếp tới sàn giao dịch VBTC để mua và bán Bitcoin ra tiền Đồng. Sau đó, chiếc Bitcoin ATM thứ 2 được đưa vào sử dụng tại quán cafe Bitcoin tại 74 Bùi Viện, thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12/2016.

chiếc máy Bitcoin ATM đầu tiên tại Việt Nam

  • Ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2016, hội thảo về công nghệ Blockchain và Fintech đầu tiên tại Việt Nam, với tên gọi là BlockFin.Asia, được tổ chức tại khách sạn Duxton tại thành phố Hồ Chí Minh. Hội thảo được tổ chức bởi Viet Youth Entrepreneur, Bitcoin Vietnam, Fintech Club, với sự tham gia của các đại diện bao gồm: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ, ngân hàng ADB, VIB, VPBank, Standard Chartered, công ty VISA, MoMo, FPT Ventures, 500 Startups, Dragon Capital, và rất nhiều công ty Bitcoin khác đến từ Singapore, Hong Kong, Nhật Bản, Hàn Quốc.
  • Ngày 2 tháng 8 năm 2016, sàn Bitcoin Bitfinex tại Hong Kong bị hacker tấn công và đã để mất 119.756 bitcoin, tương đương khoảng 72 triệu đô la Mỹ và chiếm 0.75% tổng lượng Bitcoin đang lưu hành. Giá Bitcoin ngay lập tức sụt giảm 20% từ 607 đô la Mỹ xuống còn 480 đô la Mỹ, và hồi phục dần dần lại mức 600 đô la Mỹ cho tới thời điểm ngày 8 tháng 8 năm 2016. Tất cả khách hàng của Bitfinex đều bị mất 36% số tài sản của mình trên sàn này.
  • Tháng 12 năm 2016, tại Việt Nam, Chính phủ quyết định giao cho Bộ Tư pháp phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương và các bộ ngành khác rà soát thực trạng pháp luật, thực tiễn về tiền ảo, tài sản ảo, tiền điện tử trước tháng 12/2017, nghiên cứu lập 3 nghị định về tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo trình Chính phủ trong năm 2018. Đồng thời, đề xuất các biện pháp thu thuế, xử phạt hình sự với các vi phạm liên quan đến các giao dịch này thông qua việc học tập kinh nghiệm quản lý ở Mỹ, EU, Nhật Bản. Đây là bước đi đầu tiên của Chính phủ trong việc công nhận Bitcoin và dần đưa Bitcoin vào hệ thống pháp luật.
  • Ngày 9 tháng 2 năm 2017, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc kiểm tra 9 sàn giao dịch Bitcoin tại nước này. Ngay sau đó 3 sàn giao dịch lớn nhất Trung Quốc đã thông báo tạm ngừng việc rút Bitcoin ra khỏi sàn giao dịch trong vòng 1 tháng để nâng cấp hệ thống AML/KYC của mình, khiến giá Bitcoin sụt giảm gần 30%. Tuy nhiên, chỉ sau 2 tuần, giá Bitcoin đã vượt hẳn mức trước đó và các giao dịch Bitcoin tại Trung Quốc đã được chuyển dần sang hình thức phi tập trung ngoài tầm kiểm soát của chính quyền nước này. Sau đó gần 4 tháng, vào ngày 5 tháng 6 năm 2017, các sàn giao dịch tại nước này đã cho phép rút Bitcoin trở lại.
  • Ngày 2 tháng 3 năm 2017, giá Bitcoin lần đầu vượt giá 1 ounce vàng (1.242 đô la Mỹ).
  • Ngày 1 tháng 4 năm 2017, Nhật Bản đã công nhận Bitcoin là một phương thức thanh toán chính thức. Sau đó, ngày 9/5/2017, Úc đã bãi bỏ việc thu thuế đối với Bitcoin và nó được đối xử như một loại tiền tệ cho mục đích thuế.
  • Ngày 25 tháng 7 năm 2017, chính phủ Mỹ đã đánh sập sàn giao dịch BTC-e thông qua việc bắt giữ người điều hành Alexander Vinnik. BTC-e bị cáo buộc là đã cố ý trợ giúp rửa tiền cho vụ hack sàn giao dịch Mt. Gox, các virus tống tiền, các giao dịch phạm pháp trên chợ đen, và khuyến khích việc rửa tiền tại đây mặc dù biết nguồn gốc của những giao dịch đó. Báo cáo từ New York University cho biết 95% việc rửa tiền của các virus tổng tiền được xảy ra tại BTC-e. Sự kiện này là một đòn giáng cực mạnh tới cộng đồng giao dịch ngầm trực tuyến và một số người sử dụng Bitcoin tại Việt Nam, từ những người đào Bitcoin, người giao dịch Bitcoin hoặc voucher BTC-e, cho tới các dịch vụ chuyển đổi tự động thông qua BTC-e. Phần đông người giao dịch ngầm tại Việt Nam sử dụng BTC-e vì sàn này không có bất kỳ yêu cầu và hạn chế nào cho việc xác minh danh tính khách hàng (KYC), chống rửa tiền (AML) và lịch sử giao dịch đồng BTC-E – một đồng tiền neo theo đô la Mỹ được giới kinh doanh ngầm tại Việt Nam sử dụng phổ biến, dẫn tới việc mất toàn bộ số tiền đang lưu trữ tại đây. Thống kê từ SimilarWeb cho thấy Việt Nam là quốc gia có lưu lượng truy cập BTC-e nhiều nhất. Sự kiện này đánh dấu sự chấm hết cho các sàn giao dịch Bitcoin lớn không tuân thủ pháp luật, đặc biệt là không có KYC/AML và không đăng ký, và được ví như sự kiện Liberty Reserve bị chính phủ Mỹ đánh sập từ năm 2013.
  • Ngày 1 tháng 8 năm 2017, một phiên bản chia nhánh của Bitcoin được ra đời với tên gọi là Bitcoin Cash do không đạt được đồng thuận trên 50% trong mạng Bitcoin nguyên thủy về việc nâng giới hạn khối lên 8MB. Tất cả những ai đang sở hữu Bitcoin đều nhận được lượng Bitcoin Cash tương ứng trong ví của mình.

sở hữu Bitcoin đều nhận được lượng Bitcoin Cash tương ứng

  • Ngày 15 tháng 8 năm 2017, công ty Blockstream bắt đầu sử dụng các vệ tinh để truyền tải dữ liệu chuỗi khối Bitcoin tới người dùng toàn cầu, kể cả việc họ không có Internet. Trước đó, một công ty Thụy Sĩ đã đưa một số trạm Bitcoin vào các hầm trú bom nguyên tử dưới lòng đất. Hai giải pháp này nhằm mục đích bảo toàn hệ thống Bitcoin toàn cầu trong mọi trường hợp.
  • Ngày 21 tháng 8 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã ký phê duyệt đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo, trong đó có Bitcoin. Đây là tín hiệu chính thức từ phía Chính phủ rằng các giao dịch Bitcoin sẽ được hợp pháp hóa bằng cách học hỏi kinh nghiệm quản lý của các nước tiên tiến khác. Thời gian để các bộ ngành hoàn thiện đề án này là tháng 8 năm 2018.
  • Ngày 26 tháng 10 năm 2017, trường Đại học FPT là trường Đại học đầu tiên tại Việt Nam công bố chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin.
  • Ngày 10 tháng 12 năm 2017, sàn CBoE chính thức mở bán hợp đồng tương lai Bitcoin. Sau đó 1 tuần, sàn Chicago Mercantile Exchange (CME – sở giao dịch quyền chọn lớn nhất thế giới) cũng sẽ phát hành sản phẩm này. Sàn Nasdaq cũng thông báo cũng sẽ triển khai dịch vụ này từ nửa đầu năm 2018.
  • Giá Bitcoin trong năm 2017 đã biến động rất mạnh, bắt đầu từ 998 đô la Mỹ và tăng 1,245% lên 13.412,44 đô la Mỹ vào ngày 1 tháng 1 năm 2018. Vào ngày 17 tháng 12, giá bitcoin đạt mức cao kỷ lục 19.666 đô la Mỹ và sau đó giảm 70% còn 5.920 đô la Mỹ vào ngày 6 tháng 2 năm 2018.
  • Trung Quốc bắt đầu hạn chế giao dịch bằng bitcoin từ tháng 9 năm 2017, và lệnh hạn chế hoàn toàn bắt đầu từ ngày 1 tháng 2 năm 2018. Giá Bitcoin sau đó giảm từ 9.052 đô la Mỹ xuống còn 6.914 đô la Mỹ vào ngày 5/2/2018. Tỷ lệ giao dịch bitcoin bằng Nhân dân tệ giảm từ trên 90% vào tháng 9/2017 xuống còn dưới 1% vào tháng 6.
  • Ngày 2 tháng 5 năm 2018, Bộ Thông tin và Truyền thông ra quyết định 72-QĐ-XPVPHC tịch thu tên miền bitcoin.vn vì lý do không liên quan tới giao dịch Bitcoin: “thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội tại tên miền bitcoin.vn nhưng không có giấy phép”. Công ty Bitcoin Vietnam sau đó đã đổi địa chỉ dịch vụ của mình tới tên miền bitcoinvn.io.
  • Ngày 3 tháng 8 năm 2018, Intercontinental Exchange – chủ sở hữu Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) công bố hợp tác với Microsoft, Starbucks, Boston Consulting Group để mở sàn giao dịch Bitcoin có tên là Bakkt vào tháng 11 năm 2018. Mục tiêu là để dọn đường cho các nhà quản lý tiền lớn cung cấp các quỹ tương hỗ Bitcoin, các quỹ hưu trí và các quỹ ETF như các khoản đầu tư được điều tiết cao. Bakkt có khả năng đưa Bitcoin trở thành một kênh đầu tư chính thống dễ dàng tới tất cả các nhà đầu tư tại phố Wall cũng như mọi người dân bình thường.
  • Hiện tại, giá Bitcoin đang ở mức 8.356 đô la Mỹ cho mỗi bitcoin vào thời điểm ngày 02 tháng 10 năm 2019.

Cấu trúc của Bitcoin

Tích hợp sẵn trong giao thức Bitcoin là công nghệ blockchain. Tất cả giao dịch mua và bán đều được cập nhật trên hệ thống lưu trữ máy tính ngang hàng, được gọi là blockchain (chuỗi khối) – là một cuốn sổ cái ghi lại số dư của mỗi tài khoản và lịch sử tất cả tài khoản tham gia giao dịch trước đó.

Cấu trúc của Bitcoin

Blockchain – Chuỗi khối

Mọi dữ liệu trên mạng Internet đều rất dễ dàng bị sao chép, mỗi giao dịch Bitcoin cũng chỉ là một khối thông tin. Bình thường, khi giao dịch trực tuyến, chúng ta sẽ cần đến một bên trung gian thứ ba mà chúng ta tin tưởng (ví dụ ngân hàng hay một người trung gian được tin cậy) với một cơ sở dữ liệu tập trung để xác minh giao dịch nhằm chống gian lận khi kẻ gian sử dụng lại khối thông tin này nhiều lần. Công nghệ blockchain đã giải quyết được bài toán này (double-spending) mà không cần tới bên trung gian thứ ba tin cậy. Blockchain là một cuốn sổ cái ghi lại tất cả các giao dịch. Dữ liệu trong cuốn sổ cái liên tục được mạng lưới máy tính ngang hàng trên thế giới cập nhật và bảo trì. Giao dịch khi A gửi X bitcoin cho B được ghi lại trên toàn hệ thống, tất cả các máy tính trong mạng này sẽ xác minh và ghi lại giao dịch đó vào cuốn sổ cái rồi cấp phát dữ liệu này tới các máy tính khác. Blockchain là một cơ sở dữ liệu phân tán vô chủ, các máy tính liên tục thực hiện việc kiểm toán độc lập bằng cách xác minh dữ liệu nhận tới và so sánh với chữ ký của giao dịch đó.

Blockchain và Bitcoin

Về công nghệ, các giao dịch được xác minh bởi thuật toán chữ ký số dựa trên đường cong Elliptic (ECDSA) và được xác nhận bởi chuỗi các quá trình xử lý lần lượt các hàm băm SHA256 bởi các thợ đào Bitcoin. Mỗi khối trong blockchain chứa tất cả thông tin giao dịch trong khối đó trong 1 cây Merkle – là một cây nhị phân có thứ tự được xây dựng từ một dãy các đối tượng dữ liệu sử dụng hàm băm – để đạt hiệu quả cao trong việc lưu trữ và xác minh với lượng dữ liệu lớn các giao dịch. Khi có một giao dịch không hợp lệ, hệ thống sẽ loại bỏ nó bằng cách chọn theo số đông. Cách giải quyết về sự đồng thuận này của công nghệ blockchain là lời giải cho bài toán các vị tướng Byzantine trong ngành khoa học máy tính. Càng có nhiều máy tính tham gia vào hệ thống ngang hàng cho blockchain thì sức mạnh xử lý và độ an toàn của hệ thống blockchain đó càng cao.

Công nghệ blockchain có rất nhiều ứng dụng khác mà tiền tệ Bitcoin chỉ là một trong số đó, ví dụ: ứng dụng cho việc đăng ký sử dụng đất đai, các loại công chứng, hợp đồng thông minh (tự động cho phép hoặc hủy giao dịch với một số điều kiện được lập trình sẵn), đăng ký tên miền, quy trình bỏ phiếu,… khi các thuật toán trở nên đáng tin cậy hơn các bên trung gian thứ ba (mà có thể không đáng tin cậy vì tệ nạn tham nhũng). Công nghệ blockchain cho phép những người lạ có thể giao dịch an toàn với nhau mà không cần tin tưởng nhau.

Đào Bitcoin

Để có thể được cả mạng lưới chấp nhận, khối mới cần phải chứa bằng chứng công việc (proof-of-work). Proof-of-work yêu cầu thợ đào tìm kiếm một số nonce, mà khi nội dung của khối được hash (hàm băm mật mã học) cùng nonce, kết quả tạo ra một số nhỏ hơn số target của mạng lưới (số target càng nhỏ thì độ khó càng cao). Nói cách khác: Proof-of-work rất dễ cho các máy tính xác nhận, nhưng cực kỳ mất nhiều thời gian để có thể tạo ra. Thợ đào phải thử rất nhiều giá trị nonce khác nhau trước khi đạt được độ khó mà mạng lưới yêu cầu.

Mạng lưới đào Bitcoin

Cứ mỗi 2016 khối được tạo ra (mất khoảng 14 ngày), độ khó lại được mạng lưới tự động tinh chỉnh dựa trên khả năng của toàn bộ mạng lưới, với mục đích là để giữ khoảng thời gian giữa các khối mới được tạo ra là 10 phút. Từ tháng 3 năm 2014 tới tháng 3 năm 2015, số lượng nonce trung bình mà máy đào phải hash thử trước khi tạo được ra khối mới đã tăng từ 16,4 tỷ tỷ lên 200,5 tỷ tỷ.

Cách hệ thống proof-of-work hoạt động, kèm theo việc xâu chuỗi lại các khối khi dữ liệu của khối mới bao gồm hash của khối cũ, giúp cho việc thay đổi blockchain cực kỳ khó, khi mà kẻ tấn công cần phải thay đổi tất cả các khối phía sau để việc thay đổi một khối được chấp nhận. Điều này đòi hỏi kẻ tấn công cần có hơn 50% sức mạnh xử lý của toàn mạng Blockchain. Các khối mới liên tục được tạo ra, và độ khó của việc thay đổi 1 khối tăng dần theo thời gian với số lượng khối cần thay đổi (còn được gọi là mức xác thực của một khối – confirmations) tăng lên.

Thợ đào (hoặc mỏ đào) Bitcoin tìm được ra khối mới sẽ được thưởng số bitcoin thưởng trong khối đó cộng toàn bộ phí giao dịch được xử lý trong khối đó. Tại thời điểm cuối năm 2016, phần thưởng đang là 12,5 bitcoin cho mỗi khối. Để nhận được phần thưởng này, một giao dịch đặc biệt có tên là coinbase được đưa vào thanh toán. Tất cả Bitcoin tồn tại được khởi tạo từ những giao dịch nguồn (coinbase) đó. Giao thức Bitcoin quy định rằng phần thưởng sẽ giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối (khoảng 4 năm). Cuối cùng, phần thưởng sẽ tiệm cận tới 0 khi số bitcoin trên thị trường đạt ngưỡng 21 triệu bitcoin vào năm 2140. Lúc đó, thợ đào sẽ chỉ có phần thưởng là phí giao dịch. Nói cách khác, Satoshi đã tạo ra một chính sách tiền tệ dựa trên sự khan hiếm nhân tạo khi sáng tạo ra Bitcoin rằng sẽ chỉ có tổng cộng 21 triệu bitcoin được lưu hành.

Trong thực tế, các thợ đào thường sẽ tham gia vào các mỏ đào lớn để tập hợp được khả năng tính toán của máy đào thành viên trong mỏ đó nhằm tăng xác suất tạo được ra khối mới, và sau đó tiền công sẽ được chia đều theo khối lượng công việc cho thành viên trong mỏ đào. Việc đào mỏ đã tạo ra một loạt công nghệ chuyên biệt để đào Bitcoin. Hiện tại, hệ thống đào Bitcoin hiệu quả nhất sử dụng vi mạch tích hợp chuyên dụng ASIC vì chúng xử lý tính toán số học nhanh hơn bộ vi xử lý máy tính (kể cả trong bo mạch đồ họa) mà lại khi sử dụng ít điện năng hơn.

Tại Việt Nam, trước năm 2014, các thợ đào tiền mã hóa tại Việt Nam chủ yếu sử dụng bo mạch đồ họa của AMD để đào Bitcoin vì hiệu suất tính toán cao của chúng, khiến cho giá các loại bo mạch đồ họa này tăng cao. Tuy nhiên, sau đó họ chuyển sang đào các loại tiền mã hóa khác như Ethereum, zcash, litecoin,… vì khó cạnh tranh được với các mỏ đào ASIC chuyên nghiệp. Giới đào mỏ trong nước hoạt động tương đối khép kín vì tính chất nhạy cảm của Bitcoin và một phần trong số họ sử dụng nguồn điện không hợp pháp và không đóng thuế thu nhập.

Tài khoản

Mỗi tài khoản Bitcoin được biểu diễn dưới dạng 1 ví Bitcoin. Mỗi ví Bitcoin bao gồm địa chỉ Bitcoin công khai (hash của public key) và khóa riêng tư (private key). Một địa chỉ có 160 bit dữ liệu, vì vậy có thể tạo ra tổng cộng 2160 địa chỉ Bitcoin – tương đương 1048 địa chỉ (để so sánh: có tổng cộng khoảng 1047 phân tử nước trên trái đất). Ngoài ra địa chỉ còn bao gồm 4 byte checksum nên xác suất mạng lưới chấp nhận địa chỉ Bitcoin gõ sai cực kỳ thấp.

Bất kỳ ai cũng có thể gửi Bitcoin đến một chiếc ví bằng địa chỉ công khai, còn khoá riêng tư phải được nhập khi chủ ví muốn gửi Bitcoin đi. Vì vậy, việc sở hữu Bitcoin được định nghĩa là sự nắm giữ khoá riêng tư của 1 địa chỉ Bitcoin. Một khi khoá riêng tư bị mất, mạng lưới Bitcoin sẽ không thể xác nhận được việc sở hữu số bitcoin đó, và số bitcoin trong địa chỉ đó sẽ vĩnh viễn bị mất. Khoảng 20% số bitcoin đang lưu hành được cho là bị mất vĩnh viễn do người dùng bị mất khóa riêng tư. Số tiền bị mất có giá trị thị trường khoảng 20 tỷ đô la Mỹ vào tháng 7 năm 2018. Ngoài ra, có khoảng 1 triệu bitcoin đã bị đánh cắp, tương đương 7 tỷ đô la Mỹ vào tháng 7 năm 2018.

Ví cho phép người dùng hoàn tất thanh toán giữa các địa chỉ khác nhau bằng cách cập nhật vào blockchain. Khi thực hiện giao dịch bằng thiết bị di động, người dùng có thể sử dụng mã QR để đơn giản hoá quy trình thanh toán.

Có nhiều loại công cụ quản lý Ví Bitcoin hiện hành. Điển hình: Ví trên nền tảng Web dễ sử dụng nhất, bao gồm: Coinbase, Blockchain.info, BitGo, Xapo; Ví phần mềm: Armory, Bitcoin Core; Ví cho thiết bị di động: breadwallet, Blockchain.info; Ví phần cứng: Ledger Nano S, Trezor; Hoặc bạn có thể tự in ví giấy cho mình để cất trong tủ an toàn từ một trong các ví trên.

Giao dịch

Một giao dịch là một sự dịch chuyển Bitcoin được phát tán tới mạng lưới Bitcoin và gom vào khối. Mỗi giao dịch đều bao gồm đầu vào (là đầu ra trong giao dịch cũ của số Bitcoin đó), đầu ra (chứa thông tin giao dịch) và một đoạn script chứa các điều kiện giao dịch. Đoạn script được viết bằng ngôn ngữ tương tự như ngôn ngữ Forth này được thiết kế một cách tối giản bởi Satoshi, là một chương trình không Turing-complete để tránh vòng lặp vô hạn. Việc sử dụng script trong giao dịch giúp tích hợp các tính năng nâng cao như hợp đồng thông minh, chỉ cho thanh toán nếu 2 trong 3 bên đồng ý. Giao dịch chỉ được mạng lưới chấp nhận cho vào khối nếu scriptSig kết hợp scriptPubKey trong chương trình đó trả về giá trị true và tổng giá trị trong đầu ra không cao hơn tổng giá trị đầu vào. Chênh lệch giữa đầu ra và đầu vào chính là phí giao dịch trả cho mạng lưới.

Tính bảo mật

Tính bảo mật của tiền ảo Bitcoin

Cũng giống như các chính phủ phụ thuộc vào quyền lực của quân đội và cơ quan hành pháp để đảm bảo an ninh tiền tệ, qua đó mang lại lòng tin và giá trị cho tiền pháp định, thì độ an toàn của hệ thống Bitcoin phụ thuộc vào khả năng xử lý (hashing power) của toàn bộ mạng lưới blockchain để chống lại các nguy cơ phá hoại đồng thời mang lại giá trị, niềm tin cho Bitcoin. Đã có nhiều vụ trộm Bitcoin thành công xảy ra nhưng tất cả đều có một đặc điểm chung là do nạn nhân để lộ khóa riêng tư cho kẻ tấn công. Cho tới nay, giao thức Bitcoin vẫn chưa hề có lỗ hổng bảo mật nào để làm mất Bitcoin của người dùng mà không dùng đến khóa riêng tư.

Tính riêng tư

Bitcoin là loại tiền tệ bán ẩn danh, tức là số tiền không gắn với thực thể trong thế giới thật, mà gắn với địa chỉ Bitcoin. Tuy chủ sở hữu địa chỉ Bitcoin không được xác định rõ ràng, nhưng bù lại các giao dịch lại được công khai. Ngoài ra, các giao dịch có thể được liên kết với cá nhân hoặc công ty thông qua việc phân tích dòng giao dịch (ví dụ: nếu các giao dịch chi tiêu từ nhiều nguồn đầu vào thì có thể các nguồn đó đều chung chủ) và kết hợp dữ liệu đến từ các nguồn đã được định danh (các sàn giao dịch Bitcoin có thể được yêu cầu lưu trữ thông tin cá nhân người sử dụng). Mặc dù vậy, cũng như tiền mặt, việc xác định địa chỉ Bitcoin nào gắn với người nào là tương đối khó. Để tăng tính riêng tư, mỗi giao dịch cần sử dụng một địa chỉ Bitcoin mới.

Sự tiến hoá của phần mềm Bitcoin

Phần mềm Bitcoin được phát hành dưới dạng mã nguồn mở, tức là ai cũng có thể xem được mã nguồn và thay đổi nó. Khi có một tính năng mới cần đưa vào Bitcoin, nhà phát triển phần mềm sẽ đưa ra 1 BIP (Bitcoin Improvement Proposals), bao gồm 1 pull request trên Github. Người sử dụng sẽ bình chọn những tính năng mà họ đồng ý bằng cách tải phiên bản Bitcoin chứa chúng về. Kể cả khi Satoshi đề xuất một thay đổi mà người dùng không muốn, họ có thể chọn cách không tải về và chạy nó. Bitcoin, cũng như các dự án mã nguồn mở khác, là một loại dân chủ không thủ lĩnh – một phương pháp mới để chi phối hành vi trực tuyến của con người. Mỗi máy tính là một phiếu bầu, và ai cũng có thể đưa ra luật mới. Vì Bitcoin là phần mềm tiến hoá được, nên những đồng tiền mã hoá khác rất khó để có thể cạnh tranh được với nó.

Quản trị

Bitcoin là một phần mềm mã nguồn mở mà ban đầu được điều hành bởi Satoshi Nakamoto. Nakamoto rời vị trí này vào năm 2010 và giao chìa khóa cảnh báo mạng cho Gavin Andresen. Andresen tuyên bố ông đã tìm cách phân quyền kiểm soát và cho biết: “Ngay khi Satoshi rời đi và đặt dự án lên vai tôi, một trong những điều đầu tiên tôi làm là cố gắng phân quyền cho điều đó. Vì vậy, kể cả trong trường hợp tôi bị xe buýt đâm, dự án vẫn sẽ rõ ràng được tiếp tục”. Khóa báo động này sau đó đã được chính Gavin hủy bỏ để biến Bitcoin thành một mạng lưới hoàn toàn phân quyền.

Việc quản lý một cách phân quyền đã mang tới nhiều tranh cãi về con đường mà Bitcoin sẽ được phát triển trong tương lai. Phần mềm Bitcoin nguyên thủy với tên gọi là Bitcoin Core đã có nhiều phiên bản cạnh tranh (fork) để đề xuất giải quyết các vấn đề quản trị khác nhau và gây tranh cãi. Lựa chọn thay thế phổ biến nhất hiện nay là Bitcoin Cash – đã tạo ra một cuộc nội chiến chính trị trong mạng lưới Bitcoin với Bitcoin Core suốt từ năm 2015 tới nay. Cụ thể, cuộc chiến bắt nguồn từ những người cố gắng tăng khả năng xử lý giao dịch của mạng lưới Bitcoin, để có thể xử lý được nhiều giao dịch hơn so với giới hạn ban đầu là 7 giao dịch mỗi giây. Những phiên bản khác nhau của Bitcoin chính là những kỹ thuật giải quyết vấn đề này khác nhau: Bitcoin Cash loại bỏ giới hạn cứng 1MB cho mỗi khối và cho phép mạng lưới điều chỉnh giới hạn này. Bitcoin Core giữ nguyên giới hạn 1MB và tạo ra các sidechain bên ngoài chứa các giao dịch nhỏ, và nhúng chữ ký của các sidechain này vào blockchain chính – còn được gọi là Lightning Network.

Lightning Network – Bài toán về mở rộng mạng lưới

Mỗi khối trong blockchain được giới hạn ở kích thước 1MB nhằm tăng tính phân cấp của mạng lưới, tuy nhiên điều này cũng hạn chế khả năng xử lý giao dịch của mạng Bitcoin, làm phí giao dịch tăng và các giao dịch bị xử lý chậm. Vào ngày 24 tháng 8 năm 2017, Segregated Witness đã được đưa vào sử dụng, là tiền đề cho Lightning Network – là một lớp giao dịch con của mạng lưới Bitcoin blockchain chính với tính năng hợp đồng thông minh như của Ethereum. Điều này giúp khả năng xử lý các giao dịch trên Bitcoin blockchain tăng lên gần như vô hạn với chi phí rất thấp, bằng cách định tuyến giao dịch qua mesh network của các kênh thanh toán. Lightning Network đã được đưa vào thử nghiệm với phiên bản 1.0 từ tháng 12 năm 2017 với giao dịch đầu tiên tại Bitrefill, và sẽ được chính thức triển khai trong năm 2018

Sự khác biệt của Bitcoin với tiền tệ truyền thống?

Bitcoin có thể được sử dụng để thanh toán cho mọi thứ bằng điện tử, nếu cả hai bên đều sẵn sàng. Theo nghĩa đó, nó giống như đô la, euro hoặc Việt Nam đồng thông thường, cũng được giao dịch kỹ thuật số.

Nhưng nó khác với các loại tiền fiat (tiền định danh ,ví dụ: USD,VND) theo một số cách quan trọng:

Decentralization ( Phi tập trung )

Đặc điểm quan trọng nhất của Bitcoin là nó được phân cấp. Không có tổ chức duy nhất kiểm soát mạng bitcoin. Nó được duy trì bởi một nhóm các lập trình viên tình nguyện, và được điều hành bởi một mạng lưới các máy tính chuyên dụng mở rộng khắp thế giới. Điều này thu hút các cá nhân và nhóm không thoải mái với sự kiểm soát mà các ngân hàng hoặc tổ chức chính phủ có đối với tiền của họ.

Decentralization ( Phi tập trung ) trong Bitcoin

Bitcoin giải quyết vấn đề chi tiêu gấp đôi trên mạng của các loại tiền điện tử (trong đó tài sản kỹ thuật số có thể dễ dàng được sao chép và sử dụng lại) thông qua sự kết hợp khéo léo giữa mật mã và khuyến khích kinh tế. Trong các loại tiền tệ điện tử, chức năng này được các ngân hàng đáp ứng, cho phép họ kiểm soát hệ thống truyền thống. Với bitcoin, tính toàn vẹn của các giao dịch được duy trì bởi một mạng lưới phân tán và mở, thuộc sở hữu của không ai.

Limited supply ( Nguồn cung hạn chế )

Tiền tệ Fiat (đô la, euro, yên, vnd v.v.) có nguồn cung không giới hạn, các ngân hàng trung ương có thể phát hành bao nhiêu tùy thích, và có thể cố gắng thao túng giá trị tiền tệ so với các loại tiền tệ khác. Những người nắm giữ tiền tệ (đặc biệt là người dân) gánh chịu chi phí (chi phí lạm phát). Nếu bạn nắm 100 đồng, 1 năm bị lạm phát 10%, nghĩa là 1 năm sau bạn có 10 đồng với giá trị tương đương 9 đồng năm ngoái.

Mặt khác, với bitcoin, nguồn cung được kiểm soát chặt chẽ bởi thuật toán cơ bản. Một số lượng nhỏ bitcoin mới xuất hiện mỗi giờ và sẽ tiếp tục làm như vậy với tốc độ giảm dần cho đến khi đạt được tối đa 21 triệu. Điều này làm cho bitcoin hấp dẫn hơn như một tài sản – theo lý thuyết, nếu nhu cầu tăng và nguồn cung vẫn giữ nguyên, giá trị sẽ tăng lên.

Pseudonymity (Bút danh)

Mặc dù người gửi thanh toán điện tử truyền thống thường được xác định (cho mục đích xác minh và tuân thủ chống rửa tiền và các luật khác), về mặt lý thuyết, người sử dụng bitcoin hoạt động dưới dạng ẩn danh. Vì không có trình xác nhận trung tâm, nên người dùng không cần phải tự nhận dạng khi gửi bitcoin cho người dùng khác. Khi một yêu cầu giao dịch được gửi, giao thức sẽ kiểm tra tất cả các giao dịch trước đó để xác nhận rằng người gửi có bitcoin cần thiết cũng như quyền hạn để gửi chúng. Hệ thống không cần biết danh tính của người đó.

Thực tế

Mỗi người dùng được xác định bằng địa chỉ ví của mình. Giao dịch có thể, với một số nỗ lực, được theo dõi theo cách này. Ngoài ra, thực thi pháp luật đã phát triển các phương pháp để xác định người dùng nếu cần thiết.

Hơn nữa, hầu hết các sàn giao dịch đều được pháp luật yêu cầu thực hiện kiểm tra danh tính đối với khách hàng của họ trước khi họ được phép mua hoặc bán bitcoin, tạo điều kiện cho một cách khác mà việc sử dụng bitcoin có thể được theo dõi. Vì mạng là minh bạch, nên tất cả các tiến trình của một giao dịch cụ thể đều hiển thị.

Điều này làm cho bitcoin không phải là một loại tiền tệ lý tưởng cho tội phạm, khủng bố hoặc rửa tiền.

Immutability (Tính bất biến )

Giao dịch bitcoin không thể đảo ngược, không giống như giao dịch fiat điện tử.

Điều này là do không có người điều tra trung tâm nào có thể nói là ok, trả lại tiền. Nếu một giao dịch được ghi lại trên mạng và nếu hơn một giờ trôi qua, không thể sửa đổi.

Mặc dù điều này có thể làm mất một số, nhưng điều đó có nghĩa là bất kỳ giao dịch nào trên mạng bitcoin đều không thể bị can thiệp.

Divisibility (Chia nhỏ)

Đơn vị nhỏ nhất của bitcoin được gọi là satoshi. Nó là một trăm triệu của một bitcoin (0,00000001) – với giá hôm nay, khoảng một phần trăm của một xu. Điều này có thể hình dung cho phép các giao dịch vi mô mà tiền điện tử truyền thống không thể.

Đơn vị tính Satoshi là gì?

Satoshi là đơn vị tiền tệ nhỏ nhất của một Bitcoin ghi trên Blockchain. Bitcoin có thể được quy đổi ra nhiều loại tiền tệ khác nhau nhưng giá Bitcoin thay đổi và không cố định chỉ quy đổi sang satoshi là quy đổi cố định.1 Satoshi bằng 0,00000001 BTC.

Satoshi là tên của người tìm ra đồng Bitcoin – Satoshi Nakamoto, chính ông đã lấy tên mình để làm đơn vị tiền tệ của Bitcoin. Tháng 11/2008, Satoshi quy định giá trị của 1 Bitcoin sẽ là 100 triệu đơn vị con. Tháng 11/2015, ribuck đề xuất rằng 0.01 Bitcoin sẽ là Satoshi.

Bốn tháng sau, Satoshi Nakamoto đã đề xuất 100 triệu đơn vị con của Bitcoin sẽ được gọi là austrian hoặc satoshi. Và cuối cùng ông quyết định chọn satoshi là đơn vị tiền tệ nhỏ nhất của Bitcoin.

1 Bitcoin bằng bao nhiêu satoshi

1 Bitcoin = 100,000,000 Satoshi, như vậy, 1 Satoshi quy đổi ngược lại sẽ tương ứng với 0.00000001 Bitcoin.

Bảng quy đổi tỷ giá Satoshi :

Bảng quy đổi tỷ giá Satoshi

Ví Bitcoin là gì?

Ví Bitcoin là một khái niệm dùng để chỉ nơi giúp bạn lưu trữ đồng Bitcoin. Trên thực tế thì Bitcoin không thực sự được lưu trữ ở một vị trí nhất định mà nó chỉ là một địa chỉ công khai mà toàn bộ máy tính trong hệ thống đều biết và được bảo vệ bởi một Private key do người chủ sở hữu nắm giữ.

Chúng ta có thể hiểu đơn giản ví Bitcoin giống như một tài khoản ngân online vậy, bạn có thể nhận, lưu trữ chúng và gửi chúng cho người khác; khi muốn giao dịch thì bạn phải tiến hành việc đăng nhập.

Mỗi ví Bitcoin gồm một khóa công khai (public key) để đối tác giao dịch gửi Bitcoin tới cho bạn và một khóa cá nhân (private key) để truy cập vào ví sử dụng Bitcoin. Khóa cá nhân (private key) là một yếu tố quan trọng mà bạn cần bảo mật an toàn tuyệt đối.

Có những loại ví Bitcoin nào?

Ví Bitcoin có 2 dạng chính thường được tạm gọi là “Ví nóng” và “Ví lạnh”. Mỗi loại ví Bitcoin đều có những ưu nhược điểm riêng và tùy vào điều kiện, nhu cầu, trường hợp khác nhau mà người dùng sẽ đưa ra lựa chọn ví Bitcoin phù hợp nhất với mình. Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về 2 loại ví bi Bitcoin này và sẽ giới thiệu đến bạn những ví bitcoin tốt nhất đã được nhiều người tin dùng.

Ví lưu trữ Bitcoin

Ví nóng lưu trữ Bitcoin

Đây là địa chỉ ví giúp người dùng có thể thực hiện giao dịch tại bất cứ thời điểm nào chỉ cần họ có mạng Internet kết nối vào hệ thống Bitcoin. Ví nóng là lựa chọn tối ưu cho những ai thường xuyên phải giao dịch Bitcoin.

Sau đây là một số loại ví nóng tiêu biểu an toàn và tốt nhất hiện nay:

  • Ví Online lưu trữ Bitcoin trên nền Web

Ví Online lưu trữ Bitcoin trên nền Web là loại ví có nhiều người sử dụng nhất hiện nay, khá nhanh chóng và tiện lợi. Tuy nhiên, hình thức lưu trữ này có nhược điểm là phải phụ thuộc vào một bên trung gian thứ ba (là các trang dịch vụ lưu trữ hoặc các sàn giao dịch) và mức độ bảo mật không được tốt như các hình thức khác bởi vì người dùng phải kết nối tới Wesite qua Internet.

Các sàn giao dịch như Poloniex, Bittrex, Bitfinex… là những nơi mà bạn có thể tạo ví lưu trữ Bitcoin online an toàn và uy tín nhất hiện nay.

Còn về phía các website dịch vụ thì Coinbase.com, Blockchain.info… là những địa chỉ đáng tin cậy mà bạn nên tham khảo. Đặc biệt, tạo ví Bitcoin Coinbase có nhiều ưu điểm như tính năng đơn giản dành cho người mới, có ứng dụng riêng cho người dùng Android và iOS, có thể gửi nhận Bitcoin thông qua email hay mua bán trực tiếp từ Coinbase, mức độ pháp lý cao và không dễ bị hacker xâm nhập.

  • Ví phần mềm lưu trữ Bitcoin trên điện thoại và máy tính

Với hình thức này thì Bitcoin sẽ được lưu trữ trong các phần mềm được cài đặt trên máy tính và điện thoại. Hầu hết các phần mềm này đều hỗ trợ các hệ điều hành phổ biến như Window, Mac, Linux và các hệ điều hành điện thoại là IOS và Android.

Mức độ an toàn của ví Bitcoin trên điện thoại và máy tính này khá cao bởi vì bạn không lưu trữ tài khoản của mình ở máy chủ của bên thứ 3 nào hết và bạn được quyền truy cập tài khoản của mình ngay trên các thiết bị sử dụng như Laptop, PC, máy tính bảng hay điện thoại di động.

Ví phần mềm lưu trữ Bitcoin trên điện thoại và máy tính

Ngoài ra, ví phần mềm còn rất dễ dàng khi cài đặt và mỗi phần mềm lại có những tính năng độc đáo riêng cho người dùng, chẳng hạn như Mycelium cho phép người dùng có thể mua Bitcoin từ bên trong ứng dụng.

Tuy nhiên, nó cũng còn tồn tại nhược điểm là nếu như bạn đánh mất các thiết bị có chứa phần mềm thì nguy cơ mất cả tài khoản và Bitcoin là cực kỳ lớn. Đấy là chưa kể đến những hỏng hóc về phần cứng hoặc trường hợp lỡ quên mật khẩu đăng nhập vào thiết bị. Với các phần mềm cho điện thoại thì không thể tải hết, chỉ tải một phần Blockchain về, có thể làm ảnh hưởng đến các hoạt động giao dịch và việc cập nhật thông tin.

Bạn có thể tham khảo một số phần mềm ví Bitcoin trên máy tính như Bitcoin.org, Exodus.co, BitcoinNarmory.com… còn với ví Bitcoin trên điện thoại thì bạn có thể tải về các ứng dụng như Mycelium, Xapo, Bitcoin wallet, Blockchain wallet… tại Appstore hay Google App.

Ví lạnh lưu trữ Bitcoin

Với hình thức ví lạnh thì Bitcoin của bạn sẽ được lưu trữ trên các thiết bị ngoại tuyến, có nghĩa là hacker không thể đụng chạm gì đến số Bitcoin của bạn khi không có kết nối Internet. Và bạn vẫn có thể nhận được giao dịch từ người khác khi không có mạng Internet, khi nào bạn kết nối Internet thì tiền sẽ được tự đồng bộ vào ví lạnh Bitcoin của bạn.

Những đặc điểm này cho thấy ví trữ lạnh Bitcoin rất phù hợp với những người ít giao dịch, đảm bảo được độ an toàn trước các hacker khá cao.

Một số ví lạnh Bitcoin được đánh giá cao mà bạn có thể tham khảo:

  • Ví cứng

Loại ví này được đánh giá là khá tốn kém về chi phí nhưng mức độ an toàn cũng rất cao bởi vì ví cứng là một dạng thiết bị nhỏ gọn cho phép bạn lưu trữ Bitcoin và tiến hành giao dịch khi kết nối nó với máy tính có sẵn Internet.

Không chỉ tất cả các giao dịch đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn mà cho dù các hacker có kiểm soát máy tính của bạn cũng không thể thực hiện được các giao dịch nếu như chúng không sử dụng phím cứng trên ví để xác nhận và nhập mã bảo mật. Tuy nhiên, các loại ví cứng này cũng có giới hạn về số lượng Bitcoin có thể lưu trữ.

ví cứng lưu trữ Bitcoin

Hiện nay, không có nhiều các loại ví cứng và 3 loại được tin dùng nhiều nhất hiện nay là Ledger Nano S (giá khoảng 58$), Keepkey (giá khoảng 99$) và Trezor (đây là loại ví cứng đang được ưa chuộng nhất với giá khoảng 99$).

  • Ví giấy

Sử dụng loại ví này thì địa chỉ ví và private key của bạn sẽ được in ra giấy, kèm theo với đó là một mã QR Code để bạn có thể scan và sử dụng ví tiền của mình cho các giao dịch. Không chỉ đơn giản, loại ví này còn mang tính bảo mật cao và bạn không phải lo sợ các hacker qua Internet. Dù vậy, bạn vẫn phải cẩn thận vì nó cũng dễ bị rách và dễ dàng đánh mất nữa!

Ví giấy lưu trữ Bitcoin

Dịch vụ của một số website như MyEtherWallet, BitAddress.org, SafepaperWallet.com hay BitcoinAddressUtility… là những nơi có thể giúp bạn tạo ví Bitcoin này khá quy tín.

Các mốc tiền điện tử Bitcoin halving

  • Bitcoin Halving số 1: Từ 03/01/2009 đến 28/11/2012, có 10.500.000 BTC được tạo ra tức là trung bình cứ mỗi 10 phút đào ra được 50 BTC
  • Bitcoin Halving số 2: Từ 28/11/2012 đến 09/07/2016, có 5.250.000 BTC được tạo ra tức là trung bình cứ mỗi 10 phút đào ra được 25 BTC
  • Bitcoin Halving số 3: Từ 09/07/2016 đến giữa năm 2020, sẽ có 2.625.000 BTC được tạo ra tức là trung bình cứ mỗi 10 phút đào ra được 12.5 BTC
  • Bitcoin Halving số 4: Và từ 2020 đến 2024, sẽ có 1.312.500 BTC được tạo ra tức là trung bình cứ mỗi 10 phút sẽ chỉ còn 6.25 BTC được đào ra.
  • Bitcoin Halving số 64: sẽ không còn Bitcoin được đào ra thêm.

Các hình thức đầu tư Bitcoin phổ biến hiện nay

Đầu tư lâu dài (Hold): Tức là bạn sẽ mua BTC và trữ trong một khoảng thời gian từ 1,2,3 tháng đến 1 vài năm, khi nào giá tăng và bạn cảm thấy đủ lời thì bán kiếm lợi nhuận. Nếu bạn có nhu cầu mua bán Bitcoin thì có thể sử dụng sàn Remitano là sàn uy tín và có giá rẻ nhất thời điểm hiện tại mà mình vẫn dùng.

Đầu tư ngắn hạn (Lướt sóng – Trade): Đây là hình thức đầu tư đòi hỏi bạn phải có kiến thức lẫn kỹ năng phân tích rất phức tạp, vì giá BTC luôn biến động, có thể biến động từng ngày, từng giờ và thậm trí từng phút, nên nhiều người nắm bắt được sẽ mua khi giá rẻ và bán ngay khi giá lên cao trong thời gian ngắn. Một số sàn uy tín để trade coin như Binance, Huobi hay CoinEx.

Đào Bitcoin (Mining): Ở trên mình có nói là còn hơn 3 triệu BTC chưa được đào lên, thì đó là một hình thức đầu tư Bitcoin, hình thức đào Bitcoin này cũng rất phức tạp và không thích hợp cho người mới, bạn sẽ sử dụng các phần cứng máy tính để giải các thuật toán phức tạp để nhận phần thưởng chính là BTC.

Tham gia sàn ủy thác (đa cấp – MLM): Thực ra đây không phải là một hình thức đầu tư Bitcoin nhưng mình vẫn muốn thêm vào để các bạn phân biệt được nó không phải đầu tư Bitcoin, một số sàn hoặc coin sẽ yêu cầu bạn nạp BTC cho họ rồi họ trả lãi bạn hàng ngày, hàng tháng bằng USD hoặc VNĐ điển hình là Bitconnect – mô hình lending đa cấp huyền thoại đã sập. Đây là hình thức đầu tư “rủi ro cực cao” và không sớm thì muộn sẽ Scam (lừa đảo) vì thế mình khuyên các bạn “KHÔNG NÊN THAM GIA”.

Tính hợp pháp của tiền điện tử Bitcoin

Tính hợp pháp tại Quốc Tế

Vì tính chất ẩn danh trong giao dịch, Bitcoin được tội phạm mạng quan tâm. Tuy nhiên, cũng giống như các loại tiền tệ khác, Bitcoin cũng như vàng hay tiền mặt, đều được dùng như vật trung gian để rửa tiền. Trong phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ về Bitcoin ngày 18 tháng 11 năm 2013, Cục Phòng Chống Tội Phạm Tài chính Hoa Kỳ (FinCen) đã nói rằng: Tiền mặt vẫn là công cụ rửa tiền chính. Bitcoin không phải là kênh rửa tiền lý tưởng vì tất cả giao dịch đều được công khai. Cũng trong cùng ngày, chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Ben Bernanke đã nêu ra quan điểm rằng giữ Bitcoin về lâu dài mang lại nhiều hứa hẹn.

Tháng 9 năm 2015, Ủy ban giao dịch hàng hoá tương lai Mỹ (CFTC) công bố, Bitcoin đã chính thức được đưa vào danh sách hàng hóa được phép giao dịch tại Mỹ. Phần lớn các cơ quan trong chính phủ Mỹ đều đã tán thành việc sử dụng Bitcoin. Đơn cử, Ủy ban bầu cử liên bang Mỹ (FEC) muốn chấp nhận quyên góp qua Bitcoin.

Theo phán quyết của Tòa án tối cao châu Âu vào tháng 10 năm 2015, Bitcoin sẽ được phép giao dịch như các đơn vị tiền tệ thông thường mà không bị đánh thuế tại châu Âu.

Tháng 11 năm 2015, truyền thông tại Việt Nam rộ lên tin tổ chức khủng bố ISIS có thể nhận viện trợ bằng Bitcoin. Tuy nhiên, vào ngày 27 tháng 1 năm 2016, Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) đã ra báo cáo chính thức rằng họ không tìm thấy bất cứ một sự liên hệ nào giữa Bitcoin và tổ chức khủng bố này.

Tại thời điểm đầu năm 2017, Malta đã đưa Bitcoin và công nghệ blockchain vào chiến lược quốc gia. Thụy Điển và Nhật cũng đã chấp nhận Bitcoin như một phương thức thanh toán chính thức. Chỉ có duy nhất 3 quốc gia đã ra lệnh cấm giao dịch Bitcoin, bao gồm: Bangladesh, Bolivia, Ecuador. Một số quốc gia như Mỹ, Nhật, Thụy Điển cho phép giao dịch Bitcoin nhưng bắt buộc các sàn giao dịch phải tuân thủ một số quy định trong ngân hàng như KYC/AML và kiểm toán nội bộ. Phần lớn các quốc gia còn lại (bao gồm Việt Nam) đều để Bitcoin ở trạng thái không quản lý hoặc không rõ ràng. Việc thiếu quản lý và không rõ ràng trong luật pháp đã làm cho thông tin về tiền ảo nói chung trở nên mơ hồ, để xảy ra tình trạng tồn tại những quan điểm ngờ vực về Bitcoin và tạo ra các lỗ hổng cho những mô hình lừa đảo Ponzi khai thác.

Tính hợp pháp tại Việt Nam

Hiện tại, chưa có bất kỳ quy định hay khung pháp lý nào để quản lý việc giao dịch Bitcoin từ phía Chính phủ: Tháng 2 năm 2014, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ra thông cáo báo chí, trong đó đã ghi rằng việc sử dụng Bitcoin làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Như vậy, khi không công nhận Bitcoin là tiền tệ hay phương tiện thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phủ nhận thẩm quyền của mình đối với Bitcoin. Ngoài ra, Bộ Công Thương hiện tại vẫn chưa công nhận Bitcoin là hàng hoá hay dịch vụ, phủ nhận thẩm quyền của mình đối với Bitcoin. Việc này cũng đồng thời bãi bỏ cơ sở để thu thuế Bitcoin vì không thể đưa được Bitcoin vào danh mục hàng hóa hay dịch vụ để thu thuế.

Ngày 21 tháng 8 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã ký phê duyệt đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo, trong đó có Bitcoin. Đây là tín hiệu chính thức từ phía Chính phủ rằng các giao dịch Bitcoin sẽ được hợp pháp hóa vào tháng 8 năm 2018 với khả năng phân loại Bitcoin vào danh mục tài sản ảo.

Như vậy, việc giao dịch, sở hữu, đào Bitcoin tại Việt Nam không phải là vi phạm pháp luật mà là chưa được điều chỉnh. Thực tế, “chưa điều chỉnh” là dạng hợp pháp tốt nhất cho doanh nghiệp vì không bị ràng buộc bởi các quy định. Việc “thanh toán” sử dụng Bitcoin cũng không vi phạm pháp luật, bời khi không công nhận Bitcoin là phương tiện thanh toán thì cũng đồng nghĩa với việc trao đổi giữa hàng hóa và Bitcoin không phải là thanh toán theo định nghĩa của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, trong thực tế, các doanh nghiệp kinh doanh Bitcoin trong nước đã bị hạn chế bằng các phương pháp hành chính khác từ phía Chính phủ.

Ưu và nhược điểm của tiền điện tử Bitcoin

Ưu điểm của Bitcoin

  • Tự do, không bị kiểm soát

Bitcoin không bị kiểm soát bởi các cơ quan quản lý, không bị áp đặt nhiều loại phí và trao quyền kiểm soát tiền tệ cho mọi người. Thậm chí, bạn có thể dùng Bitcoin để mua một vài loại hàng hóa mật trên các trang web ngầm.

  • Tính di động cao

Một trong những đặc điểm tiền tệ nói chung là tính di động. Đồng nghĩa bất kỳ đồng tiền nào cũng phải dễ mang theo và sử dụng. Bitcoin hoàn toàn vận hành trên môi trường số hóa. Do đó, bạn có thể mang chúng theo trên một ổ đĩa cứng, một chiếc laptop hoặc smartphone.

Bitcoin cho phép mọi người gửi và nhận tiền chỉ bằng một lần quét mã QR. Bạn chỉ cần chờ từ 1 – 2 phút để xác nhận giao dịch, không có những phí khổng lồ hay bất kỳ trung gian nào. Tất cả những gì bạn cần là truy cập Internet.

  • Không có PCI

PCI là viết tắt của Payment Card Industry, áp dụng cho thẻ ghi nợ, tín dụng, trả trước, ví điện tử, thẻ ATM, POS và các doanh nghiệp liên quan. PCI có các quy định bảo mật nghiêm ngặt và hầu hết các thương hiệu thẻ thanh toán lớn đều phải chấp hành. Dù có quy tắc và quy định thống nhất sẽ tốt cho các công ty lớn. Song, phía phát hành thẻ đôi khi cũng không xem xét đến nhu cầu của mọi người. Trong khi đó, khi sử dụng Bitcoin, bạn không cần tuân thủ các tiêu chuẩn PCI. Bitcoin cho phép người dùng sử dụng trên mọi thị trường mới, những nơi thẻ tín dụng chưa được sử dụng,…

  • An toàn và kiểm soát

Người dùng có thể kiểm soát các giao dịch của mình. Không ai được quyền xâm phạm hoặc rút tiền từ tài khoản của bạn mà bạn không biết. Hơn nữa, cũng không ai có thể đánh cắp thông tin thanh toán của bạn từ các doanh nghiệp. Mọi danh tính và thông tin cá nhân của bạn luôn được bảo vệ.

  • Không thể bị làm giả

Một trong những cách gian lận phổ biến của tiền tệ truyền thống là lặp chi – sử dụng cùng một số tiền hai lần (double spending). Để chống lại điều này, Bitcoin đã sử dụng công nghệ Blockchain cũng như các cơ chế đồng thuận khác.

Nhược điểm của Bitcoin

  • Tình trạng pháp lý

Tình trạng pháp lý của Bitcoin thay đổi mạnh mẽ từ quốc gia này sang quốc gia khác. Ở một số quốc gia, việc sử dụng và giao dịch BTC được khuyến khích. Trong khi ở các quốc gia khác, Bitcoin bị cấm hoặc nằm ngoài vòng pháp luật.

Đã có rất nhiều lo ngại liên quan đến sự hấp dẫn của Bitcoin đối với các tay tội phạm. Thật vậy, khi thị trường chợ đen khét tiếng Silk Road bị đóng cửa, Bitcoin ngay lập tức giảm mạnh giá trị.

  • Mức độ công nhận

Bitcoin được công nhận và hoàn toàn hợp pháp ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên, một số chính phủ trên thế giới vẫn không có bất kỳ quy định nào liên quan đến BTC thậm chí là cấm tuyệt đối.

Phần lớn các doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, vẫn hoàn toàn không biết gì về Bitcoin. Họ gần như không thể từ bỏ tất cả các loại tiền tệ khác và bắt đầu sử dụng BTC.

  • Mất private key

Private key là mật khẩu chữ và số cần thiết để truy cập vào ví Bitcoin. Mất private key về cơ bản là mất hoàn toàn ví và số Bitcoin của bạn. Tuy nhiên, hầu hết các ví hiện tại đều có cơ chế sao lưu và khôi phục. Song, rõ ràng người dùng đặc biệt cần cẩn trọng lưu trữ thông tin này.

  • Biến động cao

Giá Bitcoin đã có những thăng trầm, trải qua các chu kỳ tăng vọt và giảm mạnh khác nhau. Thậm chí một số người còn gọi chúng là bong bóng. Trong suốt lịch sử của mình, BTC đã chinh phục những đỉnh cao mới, chỉ để duy trì sự sụt giảm lớn ngay sau đó.

Giá trị của Bitcoin là không thể đoán trước. Nó thay đổi nhanh đến chóng mặt và có thể gây ra thiệt hại tài chính đáng kể cho một nhà đầu tư thiếu thận trọng.

Pin It on Pinterest

Share This